تجلیل از جشن نوروز1404 با جمعیتی بیش از ۳۰۰ میلیون تن در سراسر جهان !
تجلیل از جشن نوروز1404 با جمعیتی بیش از ۳۰۰ میلیون تن در سراسر جهان !
بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، هرساله عید باستانی نوروز را جشن میگیرند؛ اما از آئین این سنت سه هزارساله که جایگاه رفیعی در فرهنگ و تمدن کشور جمهوری اسلامی ایران و بسیاری از کشورهای دیگر دارد چه میدانیم؟
خبرگزاریحاما: نوروز که در زبان فارسی به معنای «روز نو و جدید» است به کل جشنها و آیینهایی اطلاق میشود که معمولا چندین روز تا دو هفته پس از تحویل سال ادامه دارند، این جشن، نوید آغاز بهار را میدهد و در روز «اعتدال بهاری» که معمولاً مصادف با ۲۰ یا ۲۱ مارچ است، گرامی داشته میشود.
نوروز ریشهای بیش از ۳۰۰۰ ساله و خاستگاهی در امپراتوری باستانی پارس و تقویم زرتشتی دارد.
در باورهای زرتشتی، نوروز با آفرینش گیتی و انسان پیوند دارد، در زمان هخامنشیان، جشن نوروز در تخت جمشید با شکوه فراوان برگزار میشد و پادشاهان هدایا و فرستادگانی از سراسر سرزمین خود میپذیرفتند.
در واقع یکی از کاربردهای تخت جمشید، برگزاری نوروز بوده است، قدمت دین زرتشت هم از کمی پیش از دوره هخامنشی تخمین زده میشود.
در طول قرنها، نوروز به یک جشن سکولار تبدیل شد که اقوام مختلف از آن استقبال کردند، ماندگاری آن در نمادگرایی قدرتمندش نهفته است که پیروزی «نور بر تاریکی» و نوید دهنده «آغازهای جدید هم در طبیعت و هم در روح بشر» است.
آغاز بهار و نوروز در کشور جمهوری اسلامی ایران خبر از آغاز سال جدید نیز میدهد و در واقع «نوروز» به عنوان مبدا تحویل سال خورشیدی در نظر گرفته میشود.
افغانستان نیز همچون کشور جمهوری اسلامی ایران، مبدا آغاز سال خورشیدی خود را نوروز در نظر میگیرد.
لحظه «تحویل سال» به لحظهای گفته میشود که خورشید از دید ناظر زمینی در نیمکرهٔ شمالی به نقطه اعتدال برابر با صفر برسد که نیازمند محاسباتی نجومی است و زمان آن در هر سال به صورت دقیق و برابر با ثانیه محاسبه میشود.
این محاسبات دقیق نجومی توسط عمر خیام، ستارهشناس، شاعر و فیلسوف ایرانی انجام شده و به این تقویم «گاهشمار جلالی» نیز میگویند، مبدا این تاریخ هجرت حضرت محمد (ص)، پیامبر اسلام از مکه به مدینه در سال ۶۲۲ بعد از میلاد است.
نوروز مجموعهای از سنتهای متنوع را در برمیگیرد که بسته به مناطق مختلف، متفاوت است و برخی آداب و رسوم مربوط به پیش از لحظه سال نو و برخی حتی تا دو هفته بعد ادامه دارد، اما در همه آنها مفاهیم «نو زایی و امید» مشترک است.
رسم و آئین عید باستانی نوروز
در آستانه نوروز و پیش از ورود به بهار، خانهها بهطور کامل تمیز میشوند که به این رسم «گردگیری و غبارزدایی از گذشته» گفته میشود.
این عمل نمادین، با خرید لباسهای نو نیز همراه است که نمایانگر یک آغاز تازه و تطهیر فضای فیزیکی و روحی است.
سفره هفتسین، بهویژه در جمهوری اسلامی ایران، از عناصر اصلی نوروز است. این سفره بهگونهای هنرمندانه چیده میشود و شامل هفت شیء است که نام آنها با حرف «س» در فارسی آغاز میشود. هر یک از این اجزاء، نمادی از جنبههای مختلف زندگی هستند:
– سبزه شامل جوانههای گندم یا عدس یا هر دانه دیگری است و نماد تولد دوباره، نو زایی و حیات است.
– سمنو که نوعی پودینگ یا فرنی شیرین از جوانه گندم است، نماد فراوانی و برکت است.
– سنجد که میوه خشک درخت سنجد است، نماد عشق است.
– سیر نماد سلامت و درمان است.
– سیب نماد زیبایی و سلامتی است.
– سماق: نماد پیروزی خیر بر شر و طلوع خورشید است.
– سرکه نماد صبر، پختگی و گذر عمر است.
در کنار این نمادهای اصلی، قرار دادن نمادهای دیگری که با حرف سین آغاز میشوند همچون گل سنبل و ساعت نیز رواج دارد.
این سفره همچنین با آینه و شمعدان و تخممرغهای رنگی تزئین میشود. ماهیهای قرمز نیز در این سفره، نمادی از گذر از دوازدهمین و آخرین برج فلکی تحت عنوان «حوت» یا ماهی است.
قرار دادن قرآن یا جلدی از حافظ در سفره هفتسین و حافظخوانی و تفأل به اشعار او از رسوم کهنه این عید باستانی در میان ایرانیان است.
در ایام نوروز خانوادهها به دیدار بزرگان خانواده، آشنایان و دوستان خود میروند و بر طبق آداب ورسوم کوچکترهای خانواده برای تبریک سال نو به دیدار پدر و مادرها و بزرگان فامیل میروند تا آغاز سال نو و بهار را تبریک بگویند.
در مقابل بزرگترها، با دادن «عیدی» که معمولا در قالب پول نقد و تحت عنوان «دشت» شناخته میشود، به عنوان نمادی از برکت به کوچکترها هدیه میدهند. این آیین در فرهنگ زرتشتی نمادی از مهرورزی و احترام به بزرگترها است.
در این دیدارها، خانوادهها با تنقلاتی مانند آجیل (که ترکیبی از پسته، بادام و تخمه و میوههای خشک است) به همراه شیرینیهای مختلف از میهمانان خود پذیرایی میکنند. سنتی که به دلیل گرانی و تورم در ایران، روز به روز در حال کمرنگتر شدن است.
سیزدهبدر یکی از سنتهای قدیمی ایرانی است که در روز سیزدهم فروردین برگزار میشود.
این روز که به «روز طبیعت» هم معروف است، بخشی از جشنهای نوروزی محسوب میشود و مردم برای گذراندن اوقات در طبیعت، خانههای خود را ترک میکنند.
برخی باور دارند که عدد سیزده در فرهنگ ایرانی خوشیمن نیست، بنابراین مردم برای دفع نحسی از خانه خارج میشوند، اما در حقیقت، این سنت بیشتر به قدردانی از طبیعت و جشن پایان نوروز مرتبط است.
امروزه، بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان، نوروز را نهتنها به عنوان آغاز سال جدید، بلکه به عنوان جشن زندگی و پیروزی «نور بر تاریکی» جشن میگیرند.
این رویداد فرهنگی، مردمان ایران و افغانستان همچنین آسیای مرکزی از جمله در ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان، قفقاز، بالکان و مناطق دیگر را گردهم آورده و مجموعهای غنی از رسوم، سنتها و ارزشهای مشترک را به نمایش گذاشته است.
نوروز نزد اقوام مختلف از جمله کردها در مناطق مختلف نیز جایگاه ویژهای دارد.
نوروز در تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۹ در فهرست میراثفرهنگی ناملموس بشری یونسکو ثبت جهانی شد.
در سال ۲۰۱۰ نیز سازمان ملل متحد طی قطعنامهای در مجمع عمومی، ۲۱ مارچ را به عنوان روز بینالمللی نوروز اعلام کرد، این اقدام بر اهمیت این جشن فراتر از مرزهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و در جهت ترویج صلح جهانی تاکید دارد.
سمیرا«سدید»
#Hama_News_خبرگزاریحاما
